E-mail

English






Pytania naprawdę trudne
Anna Madeyska
www.znak.org.pl
2 grudnia 2007

Forum Dialogu Między Narodami przygotowało szczególną publikację. Książka "Trudne pytania w dialogu polsko-żydowskim" kataloguje szeroki wachlarz zagadnień i kwestii, z których wiele należy do kategorii takich, które nas nurtują, ale czasem nie wiemy, jak je wyrazić.


-

Wstępem zaopatrzył ten zbiór Władysław Bartoszewski, którego Czytelnikom Forum przedstawiać nie trzeba, oraz David A. Harris, dyrektor American Jewish Committee.

Dramatyzm poruszanych w tej publikacji zagadnień jest tego rodzaju, że zamiast omówienia wystarczy przytoczyć listę tytułowych "trudnych pytań". Z pewnością każdy znajdzie wśród nich takie, które nurtują go od dawna.

Ich spektrum pokrywa w zasadzie całość zagadnień dialogu Polaków i Żydów, od historycznych źródeł naszych wspólnych problemów, a także kwestie związane z judaizmem i funkcjonowaniem jego wyznawców w innowierczym środowisku, poprzez poważnie obciążone mitem sprawy współczesne - jak restytucja mienia żydowskiego czy niezagasłe wzajemne awersje,włączając w ten zakres także pytania dotyczące Izraela - po perspektywy, może nie najgorsze.
W nawiasie podajemy nazwiska autorów odpowiedzi. Są wśród nich historycy polscy i żydowscy, filozofowie, dziennikarze, dyplomaci, są nauczyciele i działacze polskich i żydowskich organizacji, są rabini i księża. Doprawdy, jest z kim rozmawiać o niełatwych związkach polsko - żydowskich.

WCZORAJ

Skąd się wzięli Żydzi w Polsce? (Israel Gutman) Skąd się wziął antysemityzm w Polsce? (Joanna Tokarska-Bakir) Czy w Polsce były pogromy? (Jerzy Tomaszewski) Ilu Żydów zginęło podczas Holokaustu? (Israel Gutman) Dlaczego Niemcy prześladowali Żydów? (Antony Polonsky) Dlaczego Polacy współpracowali z Niemcami przy prześladowaniach Żydów? (Israel Gutman) Jak Polacy zachowywali się w okresie Holokaustu? (Władysław Bartoszewski) Jak to możliwe, że Polacy zgodzili się na budowę gett i obozów koncentracyjnych w swoim sąsiedztwie? (Władysław Bartoszewski) Czy w czasie drugiej wojny światowej Polacy organizowali pogromy antyżydowskie? (Tomasz Szarota)Co naprawdę wydarzyło się w Jedwabnem? (Leon Kieres) Czy ktokolwiek w Polsce ratował Żydów w czasie Zagłady? (Maciej Kozłowski) Dlaczego Żydzi podczas okupacji nie walczyli z Niemcami? (Feliks Tych) Czy można było uniknąć Zagłady? (Michael Berenbaum) Dlaczego w Polsce po wojnie mordowano Żydów? (Andrzej Paczkowski) Ilu Żydów było funkcjonariuszami Urzędu Bezpieczeństwa w latach 40. i 50. XX wieku? (Andrzej Paczkowski) Dlaczego w 1968 roku wyrzucono Żydów z Polski? (Dariusz Stola)

DZIŚ

Pamięć i wiedza o Holokauście:
Czego uczy się w polskich szkołach o Holokauście? (Robert Szuchta i Piotr Trojański) Co Polacy wiedzą o antyżydowskich ekscesach w czasie wojny? (Anna Bikont) Czego uczą się izraelscy uczniowie o drugiej wojnie światowej i Holokauście? (Aleks Dancyg i Yaron Karol Becker) Czy Polacy odwiedzają miejsca Zagłady i co wtedy czują? (Krystyna Oleksy) Co czują Polacy mieszkający w miejscach, gdzie wymordowano setki tysięcy ludzi?(Stefan Wilkanowicz) Dlaczego Żydzi oskarżają Polaków o udział w Zagładzie? (Laurence Weinbaum) Czy są w Polsce ludzie, którzy zaprzeczają Zagładzie Żydów? (Władysław Bartoszewski) Czy Polakom przeszkadza, że stawia się pomniki upamiętniające Zagładę? (Elżbieta Isakiewicz) Co Żydzi, którzy wyjechali z Polski, myślą o niej? (Miriam Akania)

Współczesna Polska a Żydzi:
Jakie są stosunki między Polakami i Żydami z zagranicy? (Andrzej Folwarczny) Czy Polacy są antysemitami? (Ireneusz Krzemiński) Dlaczego na murach polskich miast jest tak wiele antysemickich napisów i symboli? (Marcin Kornak) Czy polska młodzież walczy z antysemityzmem? (Zuzanna Radzik) Jaki jest stosunek Polski i Polaków do Izraela? (David Peleg) Co Izraelczycy myślą o współczesnej Polsce i Polakach? (Maciej Kozłowski)

Obecność Żydów w dzisiejszej Polsce:
Czy w Polsce żyją jeszcze Żydzi? (Helena Datner) Czy niebezpiecznie jest być Żydem w Polsce? (Konstanty Gebert) Czy Polacy i Żydzi utrzymują kontakty towarzyskie? (Stanisław Krajewski) Czy Żydzi chcą odzyskać swoje majątki w Polsce? (Stanisław Krajewski) Czy Żydzi są lojalni wobec państw, w których żyją, czy wobec Izraela? (Michał Bilewicz) Jak Żydzi mogą żyć w kraju, w którym wymordowano ich przodków? (Konstanty Gebert)
Współczesny Izrael:
Co leży u podłoża okrutnego konfliktu izraelsko-palestyńskiego? (Shlomo Avineri) Czy w Izraelu przestrzega się praw człowieka? (Nili Cohen) Dlaczego Izrael ostrzeliwuje palestyńskie dzielnice ludności cywilnej? (Roman Frister) Dlaczego Izrael buduje mur? (Roman Frister) Jaka jest różnica między krytyką Izraela a antysemityzmem? (Andrew Baker)

Judaizm i kultura żydowska:
Skąd się wywodzi religia żydowska? (Steven Bayme) Jaki ma sens obrzezanie, noszenie jarmułki, pejsów? (Michael Schudrich) Dlaczego Żydzi nie uznają Chrystusa za Mesjasza? (John T. Pawlikowski) Jaka jest rola kobiet w judaizmie? (Naomi Harris Rosenblatt) Czy Żydzi to tylko wyznanie? (David M. Gordis)

JUTRO
Czy przyjaźń Polski i Izraela jest w naszym wspólnym interesie? (Maciej Kozłowski) Czy Żydzi zaakceptują istnienie państwa palestyńskiego? (Roman Frister) Jakie będą stosunki Polaków i Żydów w przyszłości? (Leszek Kołakowski)
Anna Madeyska

praca zbiorowa, Trudne pytania w dialogu polsko - żydowskim, wyd. Jacek Santorski & Co, Warszawa 2006