E-mail

English






WYWIADY

Wstęp do wywiadów z Profesorem Władysławem Bartoszewskim

Poniżej publikujemy teksty wywiadów, których Profesor Władysław Bartoszewski udzielił w roku 1999 Irenie Bellert, prezes Kanadyjskiej Fundacji Dziedzictwa Polsko-Żydowskiego w Montrealu Profesor Bartoszewski jest historykiem, autorem licznych książek i artykułów dotyczących drugiej wojny światowej. W czasie okupacji niemieckiej w Polsce był więźniem Oświęcimia (1940-41), żołnierzem AK (1942-44) oraz jednym z założycieli podziemnej organizacji 'Żegota', której celem było ratowanie Żydów. Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego, odznaczonym Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Za pomoc udzielaną Żydom w czasie okupacji został wyróżniony tytułem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata i honorowym obywatelstwem Izraela. Był wieloletnim więźniem politycznym PRL (1946-54). Wykładał na KUL-u (Katolickim Uniwersytecie Lubelskim) oraz na uniwersytetach w Monachium, Eichstatt i Augsburgu.


W wywiadach odpowiada na kilka pytań, które zostały wybrane przez członków naszej Fundacji. Pytania te zwykle wynikają z braku dostatecznej znajomości historii i często prowadzą do nieporozumień i wzajemnych oskarżeń. Mamy nadzieję, że wywiady te przyczynią się do wyjaśnienia części nieporozumień i posłużą prawdziwemu dialogowi.



Wywiad 1.  Żydzi w XIX wieku

Jaki był wzajemny stosunek społeczności polskiej i żydowskiej oraz do zaborców w XIX wieku?

Problem stosunków społeczności polskiej i żydowskiej w XIX wieku, wzajemnych oraz wobec władzy narzuconej Polsce, jest skomplikowanym problemem, na który nie ma jednoznacznej i ostatecznej odpowiedzi.Nie dałby się sprowadzić do prostych danych.


Wywiad 2.  Syjonizm i Bund

Jaki był wpływ organizacji żydowskich takich, jak syjonizm i Bund, na stosunki polsko-żydowskie ?

Syjonizm wpierw rozwijał się głównie w zaborze rosyjskim byłego Królestwa Polsko-Litewskiego przed pierwszą wojną światową . Na Ukrainie i w Rosji w ostatnich dziesiątkachwieku XIX i na początku wieku XX Żydzi doznawali bardzo złych doświadczeń.  


Wywiad 3.  Żydzi pod okupacją sowiecką

Czy istotnie Żydzi masowo poparli okupanta rosyjsko-sowieckiego na wschodnich terenach Polski ?

Bagatelizowanie tej sprawy jest niesłuszne, ale widzenie jej tylko w ramach polskiego jednostronnego ujęcia nie jest rozwiązaniem. Trzeba zrozumieċ sytuacje Żydów na terenach na wschód od Bugu i od Sanu.


Wywiad  4. Żydzi w Polsce komunistycznej

Dlaczego Żydzi po wojnie pomagali Sowietom narzucać Polsce komunizm przez udział w partii komunistycznej, rządzie i U.B.?

Tak, słyszy się tego typu sformułowania. Jeżeli mniejszośċ jest mniejszością nie tylko wyznaniową, ale i polityczną, a w dodatku ta mniejszośċ polityczna oddaje usługi partii komunistycznej ZSRR, państwa, które było postrzegane jako wróg Polski,to jest to sytuacja prawie przykładowa, skłaniająca do masowego, negatywnego ustosunkowania się do tej mniejszości.


Wywiad 5.  Żegota - podziemna organizacja

Dlaczego Konspiracyjna Rada Pomocy Żydom (kryptonim Żegota),i w ogóle akcja pomocy Żydom ze strony Polakóww warunkach II wojny światowej, w okupowanej przez siły hitlerowskie Polsce, jest tak mało znana na Zachodzie?

Jest to właściwie pytanie nie do Polaka z Polski, a z pewnością nie do Polaka, który na te tematy napisał setki stron i usiłowal te wiadomości przekazywać. Natomiast wyjaśnienie nie jest wcale takie trudne.