E-mail

English






"ŻYDZI OTWOCCY. KRAINA DZIWNYCH SNÓW...".

"(...) subiektywna wizja pewnej rzeczywistości dawnej i współczesnej widzianej
oczami młodego pokolenia (...) To zdanie znajduje się na stronie www najnowszego projektu Sebastiana Rakowskiego i Tomasza Brzostka.

19 sierpnia b.r. podczas obchodów 65 rocznicy likwidacji otwockiego getta w
Klubie Otwockiego Centrum Kultury SMOK (Otwock, ul. Warszawska) nastąpi
uroczyste powołanie do życia projektu "ŻYDZI OTWOCCY. KRAINA DZIWNYCH SNÓW...".

Projekt nowy, ale składają się na niego dwie znane nie tylko mieszkańcom Otwockawystawy. Jedna to "ŻYDZI OTWOCCY" Sebastiana Rakowskiego, na co dzień stała ekspozycja w Muzeum Ziemi Otwockiej. Druga to "KRAINA DZIWNYCH SNÓW..." Tomasza Brzostka, którą w przeszłości można było oglądać m.in. na warszawskim Nowym Świecie.

Rakowski prezentuje w swojej ekspozycji aspekty życia żydowskich mieszkańców
Otwocka od momentu powstania osady aż po tragiczne dni Zagłady. Wśródprezentowanych zagadnień znalazły się między innymi te dotyczące życiareligijnego, szkolnictwa, opieki zdrowotnej, życia codziennego i społecznego zjego organizacjami i partiami politycznymi. Druga część wystawy poświęcona jestnajtragiczniejszemu w dziejach Żydów okresowi II wojny światowej. Na wystawieznajdują się dokumenty, fotografie i relacje świadków dotyczące powstania,istnienia i likwidacji otwockiego getta. Autor wystawy położył szczególny naciskna kwestie stosunków polsko-żydowskich. Na szczególną uwagę zasługuje częśćpoświęcona Irenie Sendler, która w czasie okupacji hitlerowskiej uratowała ponad2500 żydowskich dzieci z warszawskiego getta. W 1965 roku została za touhonorowana przez izraelski instytut Yad Vashem medalem Sprawiedliwy WśródNarodów Świata. W 2003 roku otrzymała Order Orła Białego, a w kwietniu b.r.decyzją Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu została najstarszym w historiiKawalerem tego "najsłoneczniejszego z odznaczeń". Bieżący rok przyniósł IrenieSendler także nominację do Pokojowej Nagrody Nobla.Fotografie Brzostka stanowią doskonałe dopełnienie do kompendium wiedzyhistorycznej zawartej w profesjonalnie przygotowanej wystawie. Są swego rodzajuimpresją skupioną na poszukiwaniach żydowskich śladów w uzdrowisku Otwock.

W otwockim SMOK-u wystawę będzie można oglądać tylko 19 sierpnia. Jużmiesiąc później prace zawisną na dziedzińcu warszawskiej Synagogi Nożyków, gdzie będzie można je oglądać do połowy października. W czasie, gdy będziemy w napięciu wsłuchiwać się w werdykt komitetu norweskiego parlamentu przyznającego Pokojową Nagrodę Nobla, wystawa będzie eksponowana w siedzibie Women's International Zionist Organization w Herzliyi, izraelskim kurorcie położonym nad Morzem Śródziemnym. Do końca 2009 roku wystawa poświęcona otwockim Żydom odwiedzi jeszcze m.in. Grudziądz, Chojnice, Szczytno, Dąbrowę Górniczą i Pałac Radziwiłłów w Nieborowie. W Warszawie oprócz Synagogi przy ul. Twardej, gdzie prace zawitają jesienią b.r., wystawę "ŻYDZI OTWOCCY. KRAINA DZIWNYCH SNÓW..." będzie można zobaczyć jeszcze trzykrotnie w roku 2008: w styczniu i lutym w Klubie Kultury ANIN, w marcu w Dzielnicowym Centrum Promocji Kultury Dzielnicy Praga-Południe przy ul. Grochowskiej oraz w październiku i listopadzie w Klubie Kultury FALENICA.

Patronat Honorowy nad projektem organizowanym przez Otwockie CentrumKultury i Muzeum Ziemi Otwockiej objął Żydowski Instytut Historyczny. Patronamiprasowymi projektu są ZNAK, KARTA, WIĘŹ oraz MIDRASZ; patronem lokalnym jest LINIA OTWOCKA. Patronat internetowy nad wystawą objęły serwisy PRO ARTE i ESENSJA.

Zapraszam serdecznie na uroczystą inaugurację projektu, który odbędzie się podczas obchodów 65. rocznicy likwidacji otwockiego getta.
W programie m.in.:
- lektura wspomnień z 19 sierpnia 1942 r.
- wiersz Symchy Symchowicza "Otwock"
- muzyka i cisza
- przejście z zapalonymi światłami do miejsca rozstrzeliwań otwockich Żydów przy ul. Reymonta
- Psalmy: wspólna modlitwa Żydów i chrześcijan przy kamieniu pamięci Żydów otwockich
- kadisz, żydowska modlitwa za zmarłych, poprowadzona przez ocalałych z Zagłady dawnych żydowskich mieszkańców Otwocka, którzy specjalnie przyjadą z Izraela, Kanady i USA
- modlitwa Jana Pawła II w intencji narodu żydowskiego.

Swój udział w tegorocznym otwockim marszu pamięci i modlitwy zapowiedział naczelny rabin Polski, Michael Schudrich.

Specjalnymi gośćmi uroczystości 65. rocznicy likwidacji otwockiego getta będą autorzy książek wspomnieniowych o żydowskim Otwocku wydanych w ostatnich latach: Symcha Symchowicz i Marian Domański. Obaj panowie przyjadą z Toronto dzięki pomocy polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
W dniach po 19 sierpnia organizujemy dodatkowe wydarzenia z ich udziałem, m.in. specjalne spotkanie autorskie i wspólny wyjazd autokarem do obozu zgłady w Treblince dla dawnych i obecnych mieszkańców Otwocka. Szczegółowe informacje będziemy przesyłać wkrótce.

Symcha Symchowicz - ur. 1921. Poeta i pisarz języka jidysz. Autor kilkunastu książek publikowanych w językach jidysz, angielskim, hebrajskim i polskim.
Dzieciństwo i młodość spędził w Otwocku. We wrześniu 1939 r. wyjechał do Związku Sowieckiego. Jego rodzina podzieliła los otwockich Żydów wywiezionych przez Niemców w sierpniu 1942 roku do obozu zagłady w Treblince lub zamordowanych na miejscu.

Po zakończeniu wojny wrócił do Polski, a w 1948 roku wyemigrował do Kanady. Zamieszkał w Toronto. Pracował jako nauczyciel w szkołach hebrajskich, a następnie przez wiele lat był kuratorem muzeum judaistycznego przy kongregacji religijnej Beth Tzedek w Toronto. Za swe publikacje otrzymał szereg nagród literackich i odznaczeń. Jest członkiem Ligi Poetów Kanadyjskich. Aktywnie uczestniczy w działalności na rzecz pielęgnacji języka jidysz w Toronto. Jest stałym współpracownikiem pisma "Słowo Żydowskie - Dos Jidisze Wort" wydawanego w Warszawie, częściowo w języku jidysz.
Po polsku ukazała się drukiem jego powieść "Pasierb nad Wisłą" (Biblioteka "Więzi" 2005) - malownicza, w dużej mierze autobiograficzna, opowieść o życiu społeczności żydowskiej w Otwocku przed II wojną światową. O książce tej noblista Elie Wiesel napisał: "Nie byłem nigdy w Otwocku, ale dzięki Pańskiej książce mogłem odczuć, że wędruję w sobotnie popołudnie ulicami tego miasta".
Będzie to jego pierwsza wizyta w Otwocku od wyjazdu z Polski w 1948 roku. Czuje się głęboko związany z miastem swej młodości, w czym pomaga mu fotograficzna niemal pamięć. Jest m.in. autorem wzruszającego wiersza "Otwock", który będzie odczytany podczas uroczystości w dniu 65. rocznicy likwidacji otwockiego getta.

Marian Domański (dawniej: Finkielman) - ur. 1928. Z zawodu fotograf. Autor wspomnień, tłumacz.
Dzieciństwo spędził w Otwocku. Osierocony już na początku wojny. W wieku 14 lat wydostał się z otwockiego getta. Od kwietnia 1942 do maja 1945 ukrywał się - zdany tylko na siebie - we wsiach wschodniej Polski, najmując się do prac polowych. Samodzielnie zdobył "aryjskie" dokumenty na nazwisko Domański. Po wojnie sądownie przyjął nazwisko, pod którym ocalał.

Mieszkał w Polsce do kwietnia 1969, kiedy wyemigrował do Danii. Rok później przeniósł się do Toronto, gdzie mieszka do dziś.
Do Polski przyjechał ponownie po raz pierwszy w roku 1993. Następnie gościł w Otwocku przy okazji wydania swoich wspomnień "Moje drogi dzieciństwa 1939-1945" wydanych w roku 2005 przez lokalną otwocką oficynę wydawniczą "Nowa ziemia". W tym samym roku ukazała się w Bibliotece "Więzi" powieść Symchy Symchowicza "Pasierb nad Wisłą" o przedwojennym żydowskim Otwocku w przekładzie Mariana Domańskiego.
---

Serdecznie zapraszamy
Dorota Święconek
zydzi_otwoccy@onet.eu
www.zydzi-otwoccy.info