E-mail

English







POPIOŁY OŚWIĘCIMIA, POPIOŁY MAJDANKA
Banalność śmierci

Szewach Weiss

Rzeczpospolita, 25 stycznia 2003

W 1923 roku Adolf Hitler oświadczył: "Na świecie istnieje tylko jedno prawo, prawo naszej siły". W Birkenau, w Bełżcu, na Majdanku i w Treblince widzieliśmy tego rezultat.


Równo czterdzieści lat po wyzwoleniu Oświęcimia, w styczniu 1985 roku przeszedłem z "bliźniętami" Josefa Mengele przez bramę Birkenau w stronę rampy. Przeżyłem wojnę w piwnicy, między podwójnymi ścianami, a wtedy, w 1985 roku chciałem być z nimi, przejść tę drogę, którą przeszli, usłyszeć, co przeżyli.


Krematorium, baraki, strażnice, druty, rampa, tory kolejowe ostatniej drogi, "brama do piekła" - wszystko pokrywał biały, puszysty śnieg, a wokół cisza i tylko gdzieś słychać krzyk wron. Wtedy też były tu wrony, też je było słychać, może dziobały leżące tam ciała... Baraki ustawione symetrycznie, równo tak jak to u Niemców, porządek musi być.


W 1982 roku przy jednym z baraków znaleziono zakopany w ziemi termos, a w nim karteczkę papieru z notatką po grecku: "oni wypuścili gaz... ciągnęliśmy ciała pomordowanych niewinnych kobiet w kierunku pieca, kazali nam je spalić. To, co zostało z tych ciał ładowaliśmy na ciężarówki, a oni je wywozili do rzeki... przy życiu trzymało mnie tylko pragnienie zemsty! Ja chcę żyć, żeby zobaczyć zemstę za pomordowanych: mojego ojca, mamę i ukochaną malutką siostrę Neli... Jeżeli znajdziecie ten list, wiedzcie i pamiętajcie, że rodzina Nadzari została zamordowana przez niemiecką cywilizację... Zastanawiam się, czy jeszcze jest Bóg... Teraz jestem gotowy umrzeć, bo w tej chwili dowiedziałem się, że moja Grecja została wyzwolona...".


Tak było napisane na tej kartce.


O tym, co robił doktor "Diabolis" Mengele w swoich laboratoriach opowiadał nam jeden z bliźniaków, Marek Berkowicz. Dwie siostry bliźniaczki, Miriam i Ewa, wspominały, jak zostały oddzielone od rodziców, Menasze Lorenci - jak wyglądały ostatnie sekundy rozstania z matką. Wera Krygiel opowiedziała o doświadczeniach, jakie robił doktor Mengele na jej ciele, a Efraim Raincherberg - o eksperymentach na strunach głosowych jego brata, który miał piękny głos. Doktor Mengele chciał znać sekret pięknego głosu. Po tych doświadczeniach brat Efraima zmarł. Sam Efraim też przez nie przeszedł. Udało mu się przeżyć, ale mówi teraz tylko dzięki specjalnemu aparatowi.


Zbigniew Krzysztanek, dziennikarz z Krakowa, powiedział nam, że byli tacy, którzy idąc na śmierć zdążyli jeszcze rzucić pożegnalną kartkę. Część tych kartek znaleziono. Na jednej z nich Monika Dąbke, numer 424 208, lat 23, żegna swoją matkę: "Kochana Mamo, jeżeli będziesz chciała szukać śladów swojego dziecka nie prowadź śledztwa, ale szukaj mnie w popiołach na polach Oświęcimia, tam będę, tak Mamo, w popiołach, na polach Oświęcimia, w lasach Birkenau, tam szukaj, w popiele, tam znajdziesz Monikę!".


Co to znaczy ludzki popiół dowiedziałem się, kiedy byłem po raz pierwszy na Majdanku. Tam zobaczyłem tę górę popiołu, wyższą niż piramidy egipskie. To jest diabelska góra z popiołu ze zmielonych ludzkich kości. Przypomniałem sobie wtedy słowa proroka Ezechiela ze Starego Testamentu, który mówi, że przyjdzie Pan Wszechmocny, kości przyodzieje ścięgnami, ciałem i ożywi je. To daje nadzieję, którą ci, którzy przeżyli II wojnę światową, chyba stracili. Przez całe wieki naród żydowski czekał na przyjście Mesjasza i wypełnienie proroctwa Ezechiela. Niestety, po holokauście nie mamy żadnych znaków od Boga o przyjściu Mesjasza i raz jeszcze pytamy go: "Dlaczego?".


Na Majdanku stoi krematorium, w którym łazienkę miał ówczesny komendant obozu Erich Muchsweld. Woda w łazience ogrzewana była w rurach, biegnących wokół pieców, w których palono ludzi. Naziści słynęli z tego, że są narodem czystym i oszczędnym! Komendant był piekarzem z Berlina i mówią, że czasami piekł żywych ludzi. Wtedy zrozumiałem, co chciała powiedzieć Hanna Arendt, znana żydowska filozof pochodząca z Niemiec, pisząc o "banalności śmierci". Na początku listopada 1942 roku na Majdanku rozstrzelano ponad 18 tysięcy więźniów. Huk wystrzałów miała zagłuszać nadawana przez głośniki muzyka Beethovena, Mozarta i walce Straussa. Niemcy to muzykalny naród, ale gdyby ci kompozytorzy wiedzieli, w jakich okolicznościach ich rodacy będą odtwarzać te utwory, przewróciliby się w grobie.


W 1940 roku Hitler powiedział: "Nam są potrzebni zdecydowani ludzie, którzy będą zabijać ludzi bez wahania, bez zastanowienia, bo sumienie to wynalazek żydowski". Doktor medycyny i filozofii Johann Kremer od 1932 roku działał w nazistowskiej partii Hitlera. Od 1942 roku służył jako lekarz w Oświęcimiu. 31 sierpnia 1942 roku pisał w swoim pamiętniku: "Przywieźli z Francji 957 Żydów, do obozu pracy wysłano tylko 12 mężczyzn i 27 kobiet. Resztę zagazowano. ČPiekłoÇ Dantego to komedia w porównaniu z tym, co tu się dzieje". 5 września 1942 roku notował: "Dzisiaj podczas obiadu wydarzyło się coś strasznego w kobiecym obozie. Każdemu z tych, co mordowali kobiety, dano 1/5 butelki wódki, 5 sztuk papierosów i 100 gramów kiełbasy".


Kiedy przypominam sobie Neli Nadzari i Monikę Dąbke czuję, że straciłem młodszą siostrę Neli i córkę Monikę. -

Szewach Weiss jest ambasadorem Izraela w Polsce